Thứ Sáu, 13 tháng 4, 2018

*Bài viết dưới dạng song ngữ Việt - Anh
Đàn ông yêu thích cái đẹp, phụ nữ mong muốn giàu sang và những điều phi lý khác


Vào ngày hẹn hò đầu tiên, Mia và Josh đã có cuộc trò chuyện cứ như thể họ đã quen nhau từ nhiều năm trước. Josh yêu thích tính cách dí dỏm của Mia còn nàng thì say mê sự nồng nhiệt và nụ cười luôn thường trực trên môi của Josh. Mối quan hệ của họ đang ở giai đoạn đầy hứa hẹn, thì một lần nữa những nghi ngờ lại tiến gần hơn đến với cả hai người. Josh là người chăm sóc chính cho con của mình sau sự đổ vỡ hôn nhân trước đó, và vấn đề tài chính của anh ấy thì càng mờ nhạt. Nhưng những điều này thì không hề làm cho Mia thực sự bận tâm bởi vì tính cách của Josh đã bù đắp tất cả cho điều đó. Tuy nhiên, Josh vẫn không phải là mẫu người của Mia – cô ấy yêu thích những chàng trai trẻ tuổi hơn mình, thêm vào đó phải thể thao và đẹp trai nữa. Còn Josh thì lại mong muốn một người phụ nữ có thu nhập cao cùng với tham vọng, địa vị và trình độ học vấn cao, một tiến sĩ theo đúng như lý tưởng (hoặc cả hai). Nghề thạc sĩ văn chương của Mia chỉ dính líu một chút. Cuối cùng thì nó cũng là tiêu chuẩn để người đàn ông trở thành những người xứng đáng được kết hôn.
On their first date, Mia and Josh talked as if they’d known each other for years. Josh loved Mia’s wit; Mia delighted in Josh’s warmth and ready smile. Their relationship blossomed, but doubts crept up on both of them now and again. Josh was the primary caregiver for a child from a previous marriage, and his financial prospects were dim. That didn’t really bother Mia, since Josh’s personality more than made up for it. Still, he wasn’t her usual ‘type’ – the type that was much younger than her, plus athletic and handsome to boot. Josh, meanwhile, had been dreaming of a cashed-up woman with high ambitions, status and education, ideally with a PhD (or two). Mia’s mere MA was a bit of a sticking point. It was the norm, after all, for men to be the ones to ‘marry up’. 
Chuyện này nghe có vẻ kỳ lạ, và nó nên là: Tôi đã tạo ra một giai thoại về cảnh tình dục khác giới sẽ trông như thế nào trong 100 năm nữa. Hiện nay, mong muốn có một bạn tình trẻ, hấp dẫn ở người khác giới có khuynh hướng phổ biến ở nam giới hơn là nữ giới.Trong khi đó, nữ giới thì có khả năng sẽ ưu tiên tiền bạc và địa vị hơn là tuổi trẻ và nhan sắc. Tại sao lại như vậy?
This scenario probably sounds strange, and it should: I’ve invented an anecdote about how the heterosexual dating scene might look 100 years in the future. Currently, the desire for a young, attractive partner of the opposite sex tends to be more prevalent in men than in women. Women, meanwhile, are more likely to prioritise money and status over youth and beauty. Why?
Nhiều nhà tâm lý học tiến hóa đã đặt khuynh hướng này xuống khả năng tiến triển sinh học bẩm sinh. Họ đã tranh luận rằng nữ giới có một sự thôi thúc nguyên sinh bám lấy những người đàn ông giàu có để cung cấp cho con cái của họ trong thời kì mang thai và nuôi dạy con. Trái lại với điều đó thì nam giới chỉ quan tâm đến khả năng sinh sản của nữ giới, mà nhan sắc và tuổi trẻ đáp ứng như những gợi ý hữu ích. Trong quá khứ xa xưa, hành vi này đã được sửa lại cho phù hợp, và vì vậy mà sự tiến hóa đã chọn lọc và mã hóa nó trong gen của chúng ta mãi mãi. Nghi thức giao phối hiện đại chắc chắn trông sẽ rất khác với những gì mà tổ tiên chúng ta đã có.  Tuy nhiên, những chiến lược tình dục giống nhau được sử dụng bởi tổ tiên của chúng ta, ngày nay được thực hiện bằng sự ép buộc không thể kiềm chế giống như những gì mà nhà tâm lý học David Buss đã viết trong “The evolution of desire” (2003). “ Sau tất cả thì tâm lý học giao phối tiến hóa của chúng ta cũng đã diễn ra trong thế giới hiện đại bởi vì nó là tâm lý học giao phối duy nhất mà con người sở hữu được.” (Có rất ít các nghiên cứu lịch sử hay giao thoa văn hóa nào nói về sự ưa thích bạn đời là đồng tính luyến ái; những câu hỏi như vậy rõ rang rất quan trọng, nhưng thật đáng buồn vẫn chưa có đủ dữ liệu để có thể kiểm chứng chúng một cách đúng đắn)
Many evolutionary psychologists put this trend down to the power of innate biological drives. Their argument is that women have a primeval urge to hang on to wealthy men to provide for their children during the long period of pregnancy and childrearing. Men, meanwhile, are mostly concerned about a woman’s fertility, for which beauty and youth serve as helpful cues. In the distant past, this behaviour was adaptive, and so evolution selected and encoded it in our genes, forever. Sure, the rituals of modern mating look very different to those of our ancestors. ‘Nevertheless, the same sexual strategies used by our ancestors operate today with unbridled force,’ as the psychologist David Buss put it in The Evolution of Desire(2003). ‘Our evolved psychology of mating, after all, plays out in the modern world because it is the only mating psychology we mortals possess.’ (There’s little historical or intercultural research on LGBT mate preferences; such questions are clearly important, but sadly there isn’t yet sufficient data to examine them properly.)
Tuy nhiên, đã có một sự thay đổi được xây dựng lên trong vai trò giới tính suốt 50 năm qua. Gần đây nhất là vào những năm 1980, tiếp viên hàng không nữ ở Hoa Kỳ có thể sẽ bị sa thải nếu họ kết hôn, và quyền bầu cử đối với phụ nữ không được áp dụng cho tới những năm 1990. Liệu có phải chúng ta cũng không mong chờ sự thay đổi trong mối quan hệ này để làm giảm bớt sự lựa chọn bạn tình của đàn ông và phụ nữ thẳng? Hay chúng ta vẫn tiếp tục phó mặc cho số mệnh sinh học như những nhà tâm lý học tiến hóa đã tuyên bố?
However, there has been a tectonic shift in gender roles over the past 50 years. As recently as the 1980s, female flight attendants in the United States could be fired if they got married, and women’s right to vote wasn’t universally enforced in Switzerland until 1990. Wouldn’t we expect these changing relationship mores to make a dent in the mating preferences of straight men and women? Or are we still at the mercy of our biological destiny, as evolutionary psychologists claim?
Kết quả từ cuộc nghiên cứu là rất rõ ràng: Sự lựa chọn bạn tình ở nam giới và nữ giới ngày càng giống nhau. Xu hướng này gắn liền trực tiếp tới sự gia tăng về mặt bình đẳng giới, vì phụ nữ được tiếp cận nhiều hơn với các nguồn lực và cơ hội trong kinh doanh, chính trị và giáo dục. Ở nhiều quốc gia bất bình đẳng giới, chẳng hạn như Thổ Nhĩ Kỳ, nữ giới coi trọng khả năng kiếm được tiền của bạn tình gấp đôi so với những phụ nữ ở hầu hết các quốc gia bình đẳng giới, ví dụ như Phần Lan. Nó cũng tương tự như Josh và Mia, đàn ông Phần Lan có nhiều khả năng sẽ lựa chọn bạn tình dựa vào trình độ học vấn cao hơn là với phụ nữ Phần Lan.
The results from the research are clear: mating preferences among men and women look increasingly similar. The trend is directly tied to increasing gender equality, as women gain greater access to resources and opportunities in business, politics and education. In more gender-unequal nations, such as Turkey, women rate the earning potential of partners as twice as important compared with women in the most gender-equal nations, such as Finland. As with Josh and Mia, Finnish men are now more likely than Finnish women to select partners based on their high level of education.
Tất nhiên, chủ nghĩa phân biệt giới tính luôn tồn tại trong mọi xã hội, mức độ tổng thể về bình đẳng giới của một quốc gia không nhất thiết phải biến thành thái độ bình đẳng giới giữa các cá nhân. Nhưng nếu sự lựa chọn bạn tình được hình thành trước về mặt sinh học, thì chủ nghĩa phân biệt giới tính cá nhân nên có bất kỳ sự tác động nào. Tuy nhiên, nghiên cứu được thực hiện trên 9 quốc gia đã chứng minh điều ngược lại. Nam giới càng quan tâm đến bất bình đẳng giới thì họ càng thích những phụ nữ trẻ tuổi và hấp dẫn còn phụ nữ để ý tới bất bình đẳng giới thì họ sẽ mong muốn có những người bạn tình giàu sang và có địa vị xã hội.
Of course, sexism varies within each society, and a nation’s overall level of gender-equality doesn’t necessarily translate to gender-equal attitudes among individuals. But if mating preferences are biologically predetermined, individual sexism shouldn’t have an impact. However, research carried out in nine nations proves the opposite. The more gender-unequal men’s personal attitudes, the more they prefer qualities in women such as youth and attractiveness; and the more gender-unequal women’s attitudes, the more they prefer qualities in men such as money and status.
Bằng chứng này đã chỉ ra một vài sai lầm nghiêm trọng trong chuyện kể của các nhà tâm lý học tiến hóa. Nếu gen quyết định sự lựa chọn bạn tình, bằng cách nào mà những bản năng này có thể ăn mòn theo sự bình đẳng giới của cá nhân và xã hội?
This evidence points to some serious flaws in the evolutionary psychologists’ narrative. If genes determine our mating preferences, how is it that these supposedly hardwired instincts erode in line with societies’ and individual’s gender-egalitarianism?
Để cho công bằng thì các nhà tâm lý học tiến hóa đã thừa nhận tằng yếu tố văn hóa và phong tục địa phương có thể ảnh hướng tới cách mà con người lựa chọn bạn tình. Nhưng bình đẳng giới không được coi là một trong số những yếu tố này, vì ngay cả trong xã hội bình đẳng giới tính, sự khác biệt của việc lựa chọn giữa nam giới và nữ giới cũng chỉ giảm đi chứ không phải là mất hẳn. Tuy nhiên, một sự phản công là bằng chứng của một khoảng trống dài thực chất nó ủng hộ trường hợp của chúng ta: sự khác biệt chỉ được thu hẹp đến mức đạt được sự bình đẳng giới. Để loại bỏ được nó thì chúng ta phải có được sự bình đẳng giới hoàn toàn, cái mà chưa từng tồn tại.
To be fair, evolutionary psychologists acknowledge that cultural factors and local customs can affect how people choose their partners. But gender equality isn’t considered to be one of these factors, since even in relatively gender-equal societies, the gap between men and women’s preferences is only reduced, not eliminated. However, the counter-punch is that evidence of a lingering gap actually supports our case: the difference is only narrowed to the extent that gender equality is attained. Getting rid of it entirely would require complete gender equality, which doesn’t yet exist.
Thật đáng tiếc, vai trò giới tính truyền thống vẫn tồn tại ngay cả trong xã hội rất bình đẳng. Trong một cuộc nghiên cứu của Đan Mạch, những người chồng có vợ kiếm được nhiều tiền hơn họ thì thường có khả năng sử dụng thuốc rối loạn cương dương hơn so với những người chồng khác. Một lý giải khác nữa là những người chồng cảm thấy bị áp lực khỉ phải thể hiện sự mạnh mẽ của mình bởi vì họ không thể khẳng định vai trò “trụ cột gia đình” của mình, ở một khía cạnh khác thì nó là sự mất đi địa vị là người chủ gia đình bằng cách nào đó nó dẫn đến sự bất lực. Một nghiên cứu khác của Hoa Kỳ, phụ nữ độc thân đã hạ thấp mục tiêu nghề nghiệp và giảm bớt sự quyết đoán với hy vọng rằng họ sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với nam giới. Tuy nhiên, nếu tầm quan trọng của việc nam giới để ý tới trình độ học vấn và khả năng kiếm tiến của nữ giới tiếp tục tăng thì những chiến thuật này không còn hiệu quả nữa.
Regrettably, traditional gender roles persist even in very egalitarian societies. In one Danish study, husbands whose wives out-earned them were more likely than other husbands to use erectile dysfunction medication. One interpretation is that the husbands felt under pressure to exhibit their virility, because they couldn’t claim the role of ‘provider’; another view was that the loss of breadwinner status somehow led to impotence. In another study in the US, single women downplayed their career goals and toned down their assertiveness in the hope of making themselves more desirable to men. However, if the importance that men attribute to women’s good education and earning prospects continues to grow, these tactics might eventually cease to be effective.
Điều gì sẽ xảy ra nếu một xã hội thực sự đạt được về bình đẳng giới? Liệu phụ nữ và đàn ông có sở thích giống hệt nhau về việc lựa chọn bạn tình? Linh cảm của tôi đó là sự lựa chọn của nam giới và nữ giới không bao giờ có được điểm chung hoàn toàn. Sự khác biệt chính có khả năng làm giảm nhu cầu cho con bú sau khi sinh – một hoạt động tốn nhiều năng lượng, tốn nhiều thời gian, và khá khó để có thể hòa nhập với công việc được trả công, ít nhất là công việc được kết cấu. Ngụ ý là phụ nữ sẽ tìm cách thay thế sự mất mát về thu nhập bằng cách chọn lựa những người chồng có triển vọng tài chính tốt. Quyết định này sẽ không có gì để làm cùng với sự thôi thúc nguyên sinh cho một người bảo trợ nam giới tuyệt vời, tuy nhiên, nó sẽ được hướng dẫn bởi những tính toán hợp lý về nhu cầu trong tương lai. Hơn nữa, chính sách xã hội tiến bộ, sự thay đổi nơi làm việc, và sự tham gia nhiều hơn của người cha trong việc chăm sóc trẻ em có thể giảm bớt áp lực sự nghiệp.
What if a society actually did achieve perfect gender equality? Would women and men hold essentially identical partner preferences? My hunch is that women’s and men’s choices might never completely converge. The key difference is likely to come down to the demands of breastfeeding following the birth of a child – an activity that’s energy-intensive, time-consuming, and quite difficult to integrate with paid work, at least as work is currently structured. The implication is that women will seek to replace this anticipated loss of income by choosing husbands with good earning prospects. This decision will have little to do to with some primeval urge for a great male protector, however; it will be guided by rational calculations about future needs. Moreover, progressive social policy, changes to the workplace, and greater participation of fathers in childcare could all mitigate such career-compromising pressures.
Những sinh viên của tôi đôi lúc có hỏi tôi liệu rằng việc lựa chọn bạn tình bình đẳng giới có đáng mong muốn hay không. Họ dường như lo ngại rằng sự bình đẳng như vậy có thể dập tắt ngọn lửa tình yêu từ cuộc sống của chúng ta. Một rủi ro khác nữa đó là việc lựa chọn bạn tình có thể dẫn tới sự bình đẳng hơn trong hôn nhân, làm giảm sự bất bình đẳng về kinh tế. Nhưng theo báo cáo giới tính mới nhất năm 2017, chúng ta cũng không cần phải quá lo lắng. Với tỷ lệ thay đổi như hiện này, thì nó sẽ là khoảng thời gian trước khi Josh và Mia gặp nhau: Chúng ta có ít nhất là 100 năm nữa mới có thể đạt được sự cân bằng về giới tính.
My students sometimes ask me whether gender-equal partner preferences would be desirable. They seem concerned that such equality could snuff out the spark from our love lives. Another risk is that levelling out mating preferences could lead to more marriages of equals, which could in turn entrench economic inequality. But according to the latest gender-gap report for 2017, there’s little reason for worry. Given the current rate of change, it will be some time before Josh and Mia get together: we have at least another 100 years to wait before gender parity is achieved.
----------

Tác giả: Marcel Zentner
Link bài gốc: https://aeon.co/ideas/men-want-beauty-women-want-wealth-and-other-unscientific-tosh
Dịch giả: Nguyễn Giang My - ToMo: Learn Something New
(*) Bản quyền bài dịch thuộc về ToMo. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn là "Dịch Giả: Nguyễn Giang My - Nguồn: ToMo: Learn Something New". Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: "Theo ToMo" hoặc khác đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

(**) Follow Facebook ToMo: Learn Something New để đọc các bài dịch song ngữ và cập nhật thông tin bổ ích hàng ngày!

(***) Trở thành Cộng tác viên, Thực tập sinh Part-time để rèn luyện ngoại ngữ và đóng góp tri thức cho cộng đồng tại: http://bit.ly/ToMo-hiring.



Thứ Năm, 12 tháng 4, 2018

Resistance and Renewal
(Cuộc kháng chiến và đổi mới)
In a time of tyranny( Trong thời kỳ bạo quyền)
“  Bạn nên đông tình cho một số điều trong thế giới này” – Marjory Stonem Douglas
Theo Hiến pháp của tổ chức y tế thế giới, sức khỏe  không chỉ là sự vắng mặt của bệnh tật hay sự yếu ớt. Đó là một trạng thái hoàn chỉnh cả về thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, sức khỏe tinh thần không chỉ là sự thiếu hụt về mặt tâm thần. Một trạng thái tâm thần kém có thể diễn ra kể cả khi không có chẩn đoán về bệnh tâm thần trước đó. Sự phiền muộn với rối loạn xã hội, như bạo lực, cũng có thể xảy ra (Lee, 2018), tập trung vào một số cá nhân nhưng một phần nguyên do xuất phát từ xã hội tác động lên họ. Bạo lực xã hội hiện nay là một trong yếu tố chủ đạo tạo nên sức khỏe tinh thần nghèo nàn của phần lớn cộng đồng người. Một cơ thể được cho là khỏe mạnh trong bối cảnh hiện nay không chỉ là thụ động mà còn liên quan tới sức đề kháng , sự tái sinh và đổi mới.



“You have to stand up for some things in this world.” –Marjory Stoneman Douglas
According to the Constitution of the World Health Organization, health is more than just the absence of disease or infirmity.  It is a state of complete physical, mental, and social well-being.  Mental health, therefore, is more than just the absence of mental disease.  A state of poor mental health is possible without having a diagnosis of mental illness.  Affliction with a societal disorder, such as violence, can also occur (Lee, 2018), focalizing on certain individuals but originating in society.  Violent structures are a condition we currently live with, and they are the main generator of poor societal mental health.  A full state of health, in this context, is not merely passive but involves active resistance, regeneration, and renewal.
Không chỉ các lĩnh vực sinh học và tâm lý mà các lĩnh vực xã hội có liên quan đến sức khoẻ tâm thần, đặc biệt là việc phòng ngừa được chú trọng  hơn: hiệu quả hơn và ít tốn kém hơn để ngăn ngừa bệnh tâm thần hoặc để giải quyết các điều kiện xã hội gây ra đau khổ , hơn là đối xử với từng cá nhân đã bị bệnh. Chăm sóc hiệu quả sức khoẻ tâm thần, do đó, liên quan đến việc thúc đẩy hoàn thiện thể chất, tinh thần và xã hội. Tất nhiên, không phải tất cả các phiền não cá nhân hay xã hội đều có thể ngăn ngừa, và do đó phòng ngừa phải xảy ra cùng với sức đề kháng và đổi mới, là những yếu tố chữa bệnh. Và điều này cần được tiếp tục cho đến khi đạt được sự phát triển tuyệt đối cùng với tiềm năng cho từng cá nhân.
Not just the biological and psychological but the social domains are relevant to the mental health professional, especially as prevention becomes more central: it is far more effective and far less costly to prevent mental illness, or to address the societal conditions that give rise to suffering, than to treat each individual who has already fallen ill.  Effective care of mental health, therefore, involves the promotion of complete physical, mental, and social well-being.  Of course, not all individual or societal affliction is preventable, and therefore prevention must happen alongside resistance and renewal, which are the elements of healing.  And this should continue until the flourishing and the full potential are achieved for every individual.
Thực sự chữa trị ,là để chúng ta nhận ra chúng ta đang ở đâu , trạng thái hiện tại của mình và chúng ta đã bạo lực với nhau thế nào. Trạng thái tinh thần kém là kết quả của sự rối loạn và tổn thương ,ảnh hưởng từ bạo lực xã hội. Nếu không có sự phản kháng và đổi mới, vòng luẩn quẩn sẽ chỉ tiếp tục, kéo chúng ta đến gần với bệnh tật hơn. Chúng ta thậm chí còn phải thu hút và hấp dẫn một nhà lãnh đạo đã được thông qua bầu cử nếu ông ta có dấu hiệu kém về mặt tinh thần vì đó sẽ là vấn đề lớn không chỉ của riêng ông ta.
True healing means to recognize where we are, that we are in a broken state: we already commit violence on one another.  A collective state of poor mental health is the result, and while behavioral violence manifests in the most vulnerable, the disorder belongs to society at large.  Without resistance and renewal, the vicious circle will only continue, drawing us further into illness.  We even have to own our attraction to and election of a dangerous leader, for he is but the symptom of a larger problem.
Chúng ta không nên giả vờ rằng các vấn đề sức khoẻ tâm thần không tồn tại hay nó không ảnh hưởng tới mình. Cũng như bệnh ung thư, sỏi thận, hoặc cảm lạnh có thể xảy ra với cả một tổng thống, vì vậy bệnh tinh thần cũng không ngoại lệ. Đôi khi sự suy yếu này có thể biểu hiện bằng một động thái không ngừng nghỉ hướng tới sức mạnh bệnh lý: sự lôi cuốn, vận dụng và thu hút, chỉ để có thể có được niềm vui khi áp đảo người khác. Mặc dù bản thân sự suy yếu về tinh thần có tính trung lập và có thể biểu hiện bằng nhiều cách khác nhau,  nhưng khi kết hợp với ý định xấu xa, nó có thể làm nguy hiểm tới những người xung quanh. Một người nào đó có khuynh hướng cưỡng chiếm để phục vụ bản thân, chẳng hạn như  vấn đề chi phí cho người khác, sẽ trở nên nguy hiểm hơn nhiều nếu cô ấy mang tính khí bạo lực thiếu kiểm soát. Khi đối mặt với các xung động bệnh lý kết hợp với sức mạnh thực sự, sức đề kháng là một trong những yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe. Nguồn gốc  của nó là hoàn thiện hơn cho cuộc sống.
We should not pretend that mental health problems do not exist, and no high office is immune.  Just as cancer, kidney stones, or a cold can occur in a president, so can mental impairment.  Sometimes that impairment can manifest in a relentless drive toward pathological power: the drive to deceive, manipulate, and lure, just to be able to derive the pleasure of overpowering others.  While mental impairment itself is neutral and can manifest in wide variety of ways, combined with evil intent, it can add to the dangers.  Someone with an overriding compulsion to serve the self, for example, regardless of expense to others, will become far more dangerous if she brought her temperament to criminal motives.  In the face of pathological impulses combined with real power, resistance is one of the most pivotal ways of preserving health.  Its source is a larger drive for life.
Các mô hình chống lại các nền văn minh tiền sử của loài người, bao gồm các hành động cá nhân cũng như ảnh hưởng của các tôn giáo lớn trên thế giới. Ấn Độ giáo, Hồi giáo, Do thái, Phật giáo, Kitô giáo và Hồi giáo đều có những ví dụ về những người ủng hộ và ảnh hưởng trong hàng thiên niên kỷ. Trong khi các chiến dịch kháng chiến thành công trong lịch sử, từ những người dân Plebei đã rút lui khỏi Rôma vào thế kỷ thứ VI trước cuộc đình công của những người lao động chính vào đầu thế kỷ XX, có lẽ những cuộc đấu tranh bất bạo động nổi tiếng nhất là phong trào độc lập Ấn Độ. Mohandas Gandhi đã rút ra từ nền tảng Hindu của mình, "lực lượng lớn nhất trên thế giới", hay "một quá trình xây dựng của Thiên nhiên ở giữa sự tàn phá liên tục xảy ra với chúng ta" (Gandhi, 1993, trang 240). Sau khi trở về Ấn Độ năm 1915, ông đã dẫn đầu một phong trào đưa Raj ra khỏi nước Anh, và đây cũng là một sự kiện quan trọng đã dẫn tới sự sụp đổ của chủ nghĩa đế quốc, cho đến thời điểm đó đã chiếm đa số trên thế giới.


Models for resistance trace back to prehistory and humanity’s first civilizations, which include individual actions as well as the influences of the major world religions. Hinduism, Jainism, Buddhism, Judaism, Christianity, and Islam each have examples that influenced and impacted adherents for millennia.  While successful resistance campaigns are plentiful in history, from the plebeians who withdrew from Rome in the fifth century BCE to the major workers’ strikes of the early twentieth century, perhaps the best known of nonviolent struggles is the Indian independence movement.  Mohandas Gandhi drew from his Hindu background, “the greatest force in the world,” or “the one constructive process of Nature in the midst of incessant destruction going on about us” (Gandhi, 1993, p. 240).  With his return to India in 1915, he led a movement that eventually brought down the British Raj, which was in turn a central event that led to the downfall of imperialism, which until that time had claimed most of the world.
Ở Hoa Kỳ, Phong trào Quyền Công dân những năm 1950 và 1960, còn được gọi là cuộc Đấu tranh Đen Tự do, là một trong những thời kỳ thành công và kéo dài nhất, kêu gọi sức mạnh kháng chiến bất bạo động trong nước. Vào thời điểm, theo luật pháp ở Alabama, người Mỹ gốc Phi phải trả giá vé và ngồi sau xe buýt, Rosa Parks từ chối đưa ghế của mình cho một người đàn ông da trắng làm dấy lên vụ Tẩy chay Xe buýt Montgomery năm 1955, theo đó mọi người từ chối đi xe buýt cho đến khi luật pháp thay đổi. Các cuộc đấu tranh cho công lý ngay sau đó, bao gồm Phong trào Giải phóng Phụ nữ, Phong trào người Mỹ gốc Ấn, phản kháng chống lại hạt nhân, kháng nghị chống chiến tranh ở Việt Nam, và các cuộc mít tinh về quyền của người đồng tính, bảo vệ môi trường và tiếp tục các quyền của người lao động. Các chiến dịch thuộc loại thứ hai bao gồm cuộc đình công và tẩy chay các công nhân nho ở California vào năm 1965, vì họ bị xóa đói giảm nghèo, di dời, vô gia cư, khai thác kinh tế và thiếu đại diện công đoàn.
In the United States, the Civil Rights Movement of the 1950’s and 1960’s, also known as the Black Freedom Struggle, is one of the most successful, protracted periods calling upon nonviolent resistance energy in the country.  At a time when, according to the law in Alabama, African-Americans had to pay their fare and then sit in the back of the bus, Rosa Parks’ refusal to yield her seat to a white man sparked the Montgomery Bus Boycott in 1955, whereby people refused to take the bus until the law changed.  Other struggles for justice soon followed, including the Women’s Liberation Movement, the American Indian Movement, anti-nuclear protests, anti-Vietnam War protests, and rallies for gay rights, environmental protection, and continued workers’ rights.  Campaigns of the latter category included the California grape workers’ strike and boycott in 1965, as they suffered from abject poverty, displacement, homelessness, economic exploitation, and a lack of union representation.
Các ví dụ khác trên khắp thế giới bao gồm Phong trào Đoàn kết ở Ba Lan năm 1977 và Czekoslovakia từ những năm 1960 đến những năm 1980, dẫn đến sự sụp đổ của Đế quốc Xô Viết. Đây không phải là các sự kiện nhỏ mà là những sự kiện liên quan đến các đế chế vĩ đại trong lịch sử của họ. Các phong trào kháng chiến đã không còn ở hiện tại nhưng đã trở thành những dòng chảy lịch sử làm rung chuyển thế giới. Một làn sóng các phong trào dân chủ khổng lồ vào cuối thế kỷ XX sau đó theo sau, ở Philippines, Hy Lạp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Chilê và Argentina - và khoảng hơn hai mươi quốc gia trên thế giới.Với những điều khủng khiếp đã diễn ra, lãnh thổ của chủ nghĩa đế quốc cuối cùng cũng bị lật đổtrên toàn thế giới vào đầu thế kỷ XX trở đi và biến mất hoàn toàn. Những thành công gần đây bao gồm các chiến dịch của Leymah Gbowee và phụ nữ Liberia, những người đã có thể kết thúc một cách hòa bình một cuộc nội chiến 14 năm và để mang lại quyền lực cho nữ tổng thống đầu tiên của đất nước. Khác là Cách mạng Hoa hồng năm 2003 của Georgia, cuộc Cách mạng Cam năm 2004 của Ukraine, và Cách mạng Jasmine 2011 của Tunisia.
Other examples around the world include the Solidarity Movement in Poland 1977 and in Czekoslovakia from the 1960’s to the 1980’s—movements that eventually led the collapse of the Soviet Empire.  These were not small events but ones that involved the great empires of their day.  Resistance movements did not remain in the margins of history but became the currents that shook the world.  An enormous wave of democratic movements at the end of the twentieth century then followed, in the Philippines, Greece, Spain, Portugal, Chile, and Argentina—and in about two dozen more countries around the world.  Concurrent with that, the cruder, territorial types of imperialism that hurled the globe in the early twentieth century and onward had universally disappeared.  Recent successes include the campaigns of Leymah Gbowee and the women of Liberia, who were able to end peacefully a 14-year civil war and to bring to power the country’s first female president.  Others are the 2003 Rose Revolution of Georgia, the 2004 Orange Revolution of Ukraine, and the 2011 Jasmine Revolution of Tunisia.



Không phải là quá xa với sự tiến bộ của lịch sử, kháng chiến xã hội là một hành động không thể tách rời của xã hội. Tuy nhiên các dân tộc , quốc gia, cộng động người yêu chuộng hòa bình, tự do  trên thế giới bị áp bức, bóc lột và chịu cảnh chiến tranh trước đây luôn phản đối mối đe dọa xung đột vũ trang từ các quốc gia , lãnh thổ , vùng lãnh thổ,các thể chế và sự giảm sút trong văn hóa, ủng hộ hòa bình, chiếm ưu thế. Chúng là thuốc giải độc cho bạo lực xã hội
Far from being peripheral to the progress of history, social resistance is an integral act of societal healing, in which disadvantaged, oppressed, and exploited groups draw attention to and contest the harmful practices of nation-states, institutions, and traditional cultural practices that are perverted in order to dominate.  They are an antidote to structural violence.
Các phong trào của nhân dân đã trở nên quan trọng, ví dụ, trong 50 trong số 67 lần chuyển tiếp từ chủ nghĩa độc tài sang dân chủ từ năm 1966 đến năm 1999 (Chenoweth và Stephan, 2011). Dấu hiệu sức khoẻ tâm lý, đó là tính sáng tạo, tâm linh, và hành động chống bạo động, là đặc điểm của các phong trào kháng chiến đã có thể thành công gấp đôi so với các cuộc bạo động trong hơn một trăm năm. Những đặc điểm này mở ra hòa bình và thịnh vượng theo những cách có thể áp dụng nhiều để giải thể các chế độ áp bức như cải cách các nền dân chủ, như đã xảy ra nhiều lần trong lịch sử nước Mỹ. Kháng chiến là một sinh lực bắt đầu trong mỗi cá nhân nhưng nó thể hiện trong hành động của xã hội, và lại đem lại lợi ích cho mỗi cá nhân. Do đó ít ai biết rằng trong sự đầy đủ của cuộc sống hay sự hoàn hảo của thể chế khiến các mối quan hệ hay lòng chính nghĩa bị mai một dần.
People’s movements have been critical, for example, in 50 of 67 transitions from authoritarianism to democracy from 1966 to 1999 (Chenoweth and Stephan, 2011).  Signs of psychological health, that is creativity, spirituality, and nonviolent action, are characteristics of resistance movements that have been twice as likely to succeed as violent ones over the course of more than a hundred years.  These characteristics usher in peace and prosperity in ways that can apply as much to dissolving oppressive regimes as to reforming democratic ones, as have happened numerous times throughout American history.  Resistance is a life force that begins within the individual person but manifests in communal action, and in turn benefits every individual.  It is therefore of little wonder that resistance efforts usually begin among youth who are full of life and with few corrupting institutional ties.
Mặc dù sức đề kháng ban đầu dường như gây rối loạn, như sốt và khó chịu phát sinh trong quá trình chống lại nhiễm trùng, đây là bước đầu tiên để thay thế các cơ sở gây tổn hại cho những cơ thể khỏe mạnh. Chúng là hy vọng của chúng tôi để phòng ngừa bệnh tật hiệu quả.
While resistance may initially seem disruptive, like the fever and malaise that arise in the process of fighting off an infection, it is the first step for replacing damaging institutions with healthy ones.  They are our hope for effective prevention of disease.



4 rules for building an innovative culture


                           4Rules For Building An Innovative Culture
( 4 quy tắc  xây dựng văn hóa đổi mới)

Một trong những câu hỏi phổ biến nhất tôi được các nhà quản lý cấp cao yêu cầu là "Làm thế nào chúng ta có thể tìm thấy nhiều người sáng tạo hơn?"Tôi biết được cái mà họ đang nghĩ tới.Một người nào đótràn đầy năng lượng, nhiệt huyết , đầy đủ các ý tưởng và có thể trình bày chúng một cách mạnh mẽ.Có vẻ như mọi người ngày nay đang tìm kiếm một phiên bản Steve Jobs sớm hơn cho mình vậy.
rules for buld and innovative
One of the most common questions I get asked by senior managers is “How can we find more innovative people?” I know the type they have in mind. Someone energetic and dynamic, full of ideas and able to present them powerfully. It seems like everybody these days is looking for an early version of Steve Jobs.
Tuy nhiên, khi nghiên cứu cuốn sách của tôi, Mapping Innovation, tôi nhận thấy rằng những nhà sáng tạo vĩ đại nhất không giống với khuôn mẫu mang tính thương mại. Trên thực tế, hầu hết họ đều tử tế, hào phóng và quan tâm đến những gì tôi đang làm. Nhiều người nói nhẹ nhàng và khiêm tốn. Bạn sẽ nhận thấy rất ít trong số họ có mặt trong  một căn phòng đông đúc.
Yet in researching my book, Mapping Innovation, I found that most great innovators were nothing like the mercurial stereotype. In fact, almost all of them were kind, generous and interested in what I was doing. Many were soft spoken and modest. You would notice very few of them in a crowded room.
Vì vậy, câu trả lời đơn giản nhất là bạn cần bắt đầu bằng cách trao quyền cho những người đã có trong tổ chức của bạn. Nhưng để làm điều đó, bạn cần phải có trách nhiệm tạo ra một môi trường mà trong đó con người của bạn có thể phát triển. Đó không phải là một công việc đơn giản và hầu hết các nhà quản lý đều gặp khó khăn. Tuy nhiên, bằng cách làm theo một vài nguyên tắc đơn giản bạn có thể tạo ra một sự khác biệt rất lớn.
So the simplest answer is that you need to start by empowering the people already in your organization. But to do that, you need to take responsibility for creating an environment in which your people can thrive. That’s no simple task and most managers have difficulty with it. Nevertheless, by following a few simple principles you can make a huge difference.

1.      Hire For Mission(đánh thuế cho nhiệm vụ)

Trong công ty trước đây của tôi, chúng tôi đã có một người quản lý bộ phận và cô ấy thì đã không thực hiện theo cách chúng tôi muốn . Cô ấy không nhất thiết phải trở nên khó khăn. Thật ra, cô ấy rất thích nhân viên, đồng nghiệp và quản lý cấp cao. Nhưng cô ấy không cho thấy điều đó ở  bất kỳ nơi nào, và không tạo nên sự sáng tạo cần thiết để đưa doanh nghiệp đến cấp độ tiếp theo và chúng tôi quyết định giúp cô ấy thoát khỏi vị trí của mình
In my previous company, we had a division manager that wasn’t performing the way we wanted her to. She wasn’t necessarily bad. In fact, she was well liked by her staff, her co-workers and by senior management. But she wasn’t showing anywhere near the creativity required to take the business to the next level and we decided to ease her out of her position.
Sau đó, một điềuthật buồn cười xảy ra. Sau khi cô ấy rời công ty của chúng tôi, cô đã trở thành một người trang trí nội thất thành công. Khách hàng của cô yêu thích cách cô có thể biến đổi không gian với sự sáng tạo và phong cách. Cô cũng thể hiện nhiều phẩm chất tương tự khiến cô ấyđược mọi người yêu thích như là một người quản lý tốt. Cô ấy là một người biết lắng nghe, rất hợp tác và tập trung vào kết quả.
Then a funny thing happened. After she left our company, she became a successful interior decorator. Her clients loved how she could transform a space with creativity and style. She also displayed many of the same qualities that made her so well liked as a manager. She was a good listener, highly collaborative and focused on results.
Vậy tại sao lại có một người có thể tẻ nhạt và không tưởng tượng được trong một bối cảnh và lại sáng tạo ở một môi trường khác và như thể là người khác? Câu trả lời đơn giản nhất là cô ấy quan tâm đến việc trang trí nội thất nhiều hơn thứ cô ấy phải quan tâm trong công việc kinh doanh của chúng tôi. Các nhà nghiên cứu từ lâu đã xác định rằng động cơ nội tại là một thành phần chính của những gì làm cho mọi người sáng tạo.
So why is it that someone could be so dull and unimaginative in one context and so creative in another? The simplest answer is that she was a lot more interested in interior decorating than she was in our business. Researchers have long established that intrinsic motivation is a major component of what makes people creative.
Quan niệm sai lầm lớn nhất về đổi mới là về ý tưởng. Không phải vậy. Đó là về cách giải quyết vấn đề. Vì vậy, bước đầu tiên để xây dựng một nhóm sáng tạo là thuê những người quan tâm đến những vấn đề bạn cần phải giải quyết. Nếu có một cam kết thực sự cho một sứ mệnh chia sẻ, những ý tưởng sẽ đến.
The biggest misconception about innovation is that it’s about ideas. It’s not. It’s about solving problems. So the first step to building an innovative team is to hire people interested in the problems you need to solve. If there is a true commitment to a shared mission, the ideas will come.

2.      Promote Psychological Safety(Thúc đẩy sự an toàn tâm lý)

Năm 2012, Google bắt tay vào một dự án nghiên cứu khổng lồ. Có tên mã là "Dự án Aristotle", mục đích là để xem điều gì làm cho các đội thành công. Họ đã  trải qua mọi khía cạnh có thể tưởng tượng được về cách các đội làm việc cùng nhau - cách họ được dẫn dắt, tần suất họ gặp nhau ở bên ngoài công việc, các loại nhân cách của các thành viên trong nhóm – và không ai bị tụt lại phía sau.
In 2012, Google embarked on an enormous research project. Code-named “Project Aristotle,” the aim was to see what made successful teams tick. They combed through every conceivable aspect of how teams worked together — how they were led, how frequently they met outside of work, the personality types of the team members — no stone was left unturned.
Tuy nhiên, mặc dù khả năng tìm kiếm các dữ liệu phức tạp của Google gần như chưa từng có, nhưng không có tiêu chuẩn thông thường nào dự đoán được hiệu năng. Trên thực tế, những gì họ thấy có ý nghĩa nhất đối với hoạt động của nhóm là sự an toàn về mặt tâm lý, hoặc khả năng của từng thành viên trong nhóm để có thể nói lên ý tưởng của mình mà không sợ trả thù hoặc quở trách.
However, despite Google’s nearly unparalleled ability to find patterns in complex data, none of the conventional criteria seemed to predict performance. In fact, what they found mattered most to team performance was psychological safety, or the ability of each team member to be able to give voice to their ideas without fear of reprisal or rebuke.
Tuy nhiên,Nó cũng không chỉ ở Google. Giáo sư Harvard Amy Edmondson đã ghi nhận tầm quan trọng của sự an toàn về tâm lý trong nhiều ngữ cảnh khác nhau, từ các đội bệnh viện đến các nhà sản xuất đồ gỗ văn phòng. Cô phát hiện ra rằng nó không chỉ thúc đẩy một bầu không khí tốt hơn mà còn làm tăng khả năng học tập và làm giảm xu hướng đi xuống "những con hẻm mù."
It’s not just at Google either. Harvard Professor Amy Edmondson has documented the importance of psychological safety in a wide variety of contexts, from hospital teams to office furniture manufacturers. She found that it not only promotes a better atmosphere, but also increases the capacity for learning and reduces the tendency to go down “blind alleys.”
Một nghiên cứu khác được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu ở MIT và Carnegie Mellon cho thấy rằng những nhóm người mà có trình độ ngang nhau sẽ nói chuyện với nhau nhiều hơn rất nhiều so với những người trong đó có một hoặc hai người thống trị cuộc trò chuyện. Vì vậy, những người "Steve Jobs" lôi cuốn những người thường xuyên phát hiện ra những ý tưởng mà không ai khác có thể nhận được một từ trong thực tế và điều đó có thể giết chết sự đổi mới.
Another study done by researchers at MIT and Carnegie Mellon found that teams in which people speak in roughly equal amount far outperform those in which one or two people dominate the conversation. So those mercurial “Steve Jobs” types who are so constantly spouting off ideas that nobody else can get a word in may in fact be killing innovation.
Thật thú vị, các đội sáng tạo có thể an toàn cho một số ý tưởng, nhưng không phải ý tưởng nào họ cũng chấp nhận. Ví dụ, hai nhà nghiên cứu tại PARC, Dick Shoup và Alvy Ray Smith, đã phát triển một công nghệ đồ hoạ mới mang tính cách mạng được gọi là SuperPaint. Thật không may, nó không phù hợp với tầm nhìn của PARC về máy tính cá nhân, cả hai đều bị tẩy chay và cuối cùng cả hai đều rời đi.
Interestingly, highly innovative teams can be safe for some ideas, but not for others. For example, two researchers at PARC, Dick Shoup and Alvy Ray Smith, developed a revolutionary new graphics technology called SuperPaint. Unfortunately, it didn’t fit in with the PARC’s vision of personal computing, the two were ostracized and eventually both left.
Smith sẽ hợp tác với một nhà tiên phong đồ họa, Ed Catmull, tại Viện Công nghệ New York. Sau đó họ gia nhập George Lucas, người đã nhìn thấy tiềm năng của đồ họa máy tính để tạo ra một mô hình mới cho các hiệu ứng đặc biệt. Cuối cùng, hoạt động được tách ra và mua bởi Steve Jobs. Công ty này, Pixar, đã được bán cho Disney vào năm 2006 với giá 7,4 tỷ đô la.
Smith would team up with another graphics pioneer, Ed Catmull, at the New York Institute of Technology. Later they joined George Lucas, who saw the potential for computer graphics to create a new paradigm for special effects. Eventually, the operation was spun out and bought by Steve Jobs. That company, Pixar, was sold to Disney in 2006 for $7.4 billion.
3.      Create Diversity(Tạo sự đa dạng)
Nhiều nhà quản lý thuê nhân viên với một tiêu chí "cụ thể" trong tâm trí, thường là những người có vẻ như chính họ. Điều này có thể rất tuyệt vời cho việc tạo ra tình bạn thân thiết và thoải mái, nhưng nó không phải là môi trường tốt nhất để giải quyết vấn đề. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nhóm khác nhau thông minh hơn, sáng tạo hơn và giải quyết vấn đề triệt để hơn.
Many managers hire with a specific “type” in mind, usually people who seem most like themselves. This may be great for creating camaraderie and comfort, but it is not the best environment for solving problems. In fact, a variety of studies have shown that diverse teams are smarter, more creative and examine facts more thoroughly.
Vấn đề là khi bạn thu hẹp bối cảnh, kinh nghiệm và triển vọng của các thành viên  trong nhóm bạn, bạn đang hạn chế số lượng không gian giải pháp có thể được khám phá.Bạn sẽ chỉ có thể  nghĩ ra ít ý tưởng hơn và tệ nhất, bạn sẽ gặp rủi ro khi tạo ra một phòng phản xạ âm thanh, nơi những sự thiên vị vốn có được bình thường hóa và củng cố.
The problem is that when you narrow the backgrounds, experiences and outlooks of the people on your team, you are limiting the number of solution spaces that can be explored. At best, you will come up with fewer ideas and at worst, you run the risk of creating an echo chamber where inherent biases are normalized and reinforced.
Để có hiệu quả, bằng cách tạo ra một nhóm đồng nhất, bạn gần như đảm bảo rằng những câu trả lời tốt nhất sẽ được tìm thấy ở một nơi khác. Vì vậy, thay vì tìm kiếm sự thoải mái, bạn nên tạo ra một môi trường mà mọi người mong đợi sẽ có những quan điểm của họ bị thách thức bởi những người xung quanh, nói chuyện và suy nghĩ khác đi.
In effect, by creating a homogenous team, you are almost guaranteeing that the best answers will be found somewhere else. So instead of looking for comfort, you should be creating an environment where people expect to have their perspectives challenged by someone who looks, talks and thinks differently.
Thách thức đối với các nhà quản lý là tạo ra một môi trường phong phú và an toàn về tâm lý. Bằng chứng cho thấy sự đa dạng thường làm giảm sự gắn kết dẫn đến sự khó chịu. Bất kỳ đội nào cũng có thể an toàn khi không bị thách thức. Các nhóm sáng tạo tuyệt vời giải quyết vấn đề thông qua sự căng thẳng.
The challenge for managers is to create an environment that is both diverse and psychologically safe. Evidence suggests that diversity often reduces cohesion leads to discomfort. Any team can be safe when it is not being challenged. Great innovative teams learn to constructively work through these tensions
4.      Value Teamwork(Giá trị làm việc nhóm)
Một trong những điều gây ngạc nhiên và khích lệ nhất - những điều mà tôi tìm thấy trong khi nghiên cứu cuốn sách của tôi, thật tuyệt vời như tôi đã nói về trước đó. Tôi đã nói chuyện với nhiều người thành đạt khác nhau,với các nhà khoa học, giám đốc điều hành và doanh nhân nổi tiếng trên thế giới, vì vậy tôi đã cho rằng nhiều người trong số họ sẽ băn khoăn và kiêu ngạo, nhưng những gì tôi thấy là ngược lại.
One of the most surprising — and encouraging — things I found while researching my book was how nice almost everyone I talked to was. Many of the people I spoke to were world renowned scientists, executives and entrepreneurs, so I expected to find many to be brash and arrogant, but what I found was just the opposite.
Trên thực tế, trong hầu hết mọi trường hợp, tôi nhận thấy rằng những nhà sáng tạo cao cấp này thân thiện, tử tế và thể hiện sự quan tâm chân thành và mong muốn giúp đỡ tôi. Hành vi của họ quá nhất quán đến mức không thể là sự tình cờ. Vì vậy, tôi đã làm một số nghiên cứu sâu hơn và thấy rằng, khi nói đến sự đổi mới, sự hào phóng có thể là một lợi thế cạnh tranh.
In fact, in almost every case, I found that these superior innovators were friendly, gracious and showed a genuine interest and desire to help me. Their behavior was so consistent that it couldn’t have been an accident. So I did some further research and found that, when it comes to innovation, generosity can be a competitive advantage.
Sự thật là bạn không cần những người tốt nhất, bạn cần đội tốt nhất. Những vấn đề mà chúng ta phải đối mặt ngày hôm nay là quá phức tạp để được giải quyết bởi một thiên tài đơn độc làm việc trong sự cô lập. Đó là lý do tại sao các nhà cải cách tốt nhất có xu hướng trở thành những người môi giới kiến ​​thức, những người tự nhúng mình vào mạng để họ có thể truy cập vào một cái nhìn sâu sắc nào đó có thể giải quyết được vấn đề khó khăn
The truth is that you don’t need the best people, you need the best teams. The problems we face today are far too complex to be solved by a lone genius working in isolation. That’s why the best innovators tend to be knowledge brokers, who embed themselves into networks so that they can access that one elusive piece of insight that can crack a tough problem.
Vì vậy, điều cuối cùng bạn muốn là nguyên mẫu "sáng tạo" cá tính  luôn có hàng triệu ý tưởng vượt qua cả Trung Quốc. Những gì bạn muốn là những người có thể hợp tác, lắng nghe và xây dựng mạng lưới mạnh mẽ. Tin vui là bạn đã có những người này trong tổ chức của bạn. Đừng để chúng bị chết đuối.
So the last thing you want is the prototypical “innovative” personality spouting off a million ideas and breaking all the china. What you do want is people who can collaborate, listen and build strong networks. The good news is that you already have these people in your organization. Don’t let them get drowned out.










Là em _ Am I

  Là Em It ’s you M ình phải là đứa trẻ ngoan. Mình phải là học sinh đứng nhất.  Mình phải là thủ khoa tốt nghiệp.  Mình phải là nhân vi...